Ülkelerin Sahip Olduğu Kültür Salgın Yayılımını Nasıl Etkiliyor

TVC-mall WW

Ünlü tarihçi Heredot:” Biri insanlığa dünyadaki en iyi kuralları seçmesini emretmiş olsaydı, her grup, düşündükten sonra kendi geleneklerini seçerdi; her bir grup kendi sahip olduklarını en iyisi olarak görür” demiş ama acaba bu artık ne kadar geçerli?

Dünya haftalardır salgın ile mücadele ediyor ve ülkeler birbiri ardına salgının yayılımını önlemek adına sıkı önlemler alıyor. Acaba ülkelerin sahip olduğu kültür salgının yayılımını ne şekilde etkiliyor?

Kültür günlük davranışlarımızı ve sosyal normları şekillendirir. Maryland Üniversitesi’nden Michele Gelfand “sıkı” ve “serbest” kültürler üzerine araştırmaları olan bir psikolog ve ülkelerin bu durumdan kurtulmasının sadece tıbba değil aynı zamanda kültüre de bağlı olduğunu söylüyor(1).

Gelfand ve ekibi Science’da yayınlanan çalışmalarında (2) kültürleri “sıkı kültürler” (sosyal davranışları kontrol eden pek çok kural ve cezaya sahip olan Çin, Singapur, Almanya gibi kültürler) ve “serbest kültürler” (kuralların daha zayıf olduğu ve daha hoşgörülü ABD, İtalya, Brezilya gibi kültürler) olarak sınıflandırmış.

Kültürler arasındaki bu farklar rastgele değil. En güçlü kurallara ve en kısıtlayıcı cezalara sahip olan ülkeler kıtlık, savaş, doğal afetler ve hatta salgın hastalıkların olduğu bir geçmişe sahip.

Bu felakete dayanıklı toplumlar “sıkı kurallar ve düzen hayat kurtarır” ı yüzyıllar boyunca zor yoldan öğrendiler. Bu arada da bazı kültürler serbestlik lüksünün tehlikesi ile yüzleştiler.

Tabi ki sıkılığa karşı özgürlüğe öncelik vermekle daha yaratıcı ve açık hale gelmelerinin yanında akranlarına göre daha dağınık hale de geldiler. Bu, düzene karşı açıklık farkı virüsün üstel yayılma gösterdiği erken evrede kültürel farkların etkili sonuçları olabileceğini daha açık olarak gösterdi.

“Sıkı” olmalarıyla bilinen Singapur ve Hong Kong gibi kültürler Covid-19’a karşı en etkili şekilde mücadele ediyor. Bu sırada daha serbest toplumlarda koordinasyon eksikliği ve kurallara olan direnç enfeksiyonun yayılma riskini büyük oranda arttırıyor.

Çin’in sıkı kültürel programı coronovirüsün yayılmasını etkili bir şekilde yavaşlattı. Sonuç olarak da, Çin’de karantina önlemleri azaltılmaya başladı. Almanya ise yayılmayı şimdilik kontrol altına aldığını duyurdu.

Bunun yanında serbest kültüre sahip İtalya’da koordine olmaları bile günler aldı. Karantina ilan edildikten sonra bile binlerce insan Kuzey İtalya’dan dağılarak virüsü yaydı. Esnek kurallara alışkın İtalyanlar için karantinanın sıkılaşması bile endişe yarattı.

ABD’nin serbest tutumuyla virüse karşılığı ise daha çok eko gibiydi; çelişkili, belli bir standardı olmayan ve koordinesizdi. İnsanlar bu karmaşada önlem almak ya da işlerine devam etme konusunda kuşkuya düştü.

Tüm bu belirsizlikte, hatırlamalıyız ki salgının gidişatı koronovirüs kadar kültürle de ilgili. Tarih boyunca, tehlikelerle yüzleşmek insanların hayatta kalmasını sağlamıştır. Serbest kültürlerin bu günlerde hayatta kalmak için büyük bir değişime ihtiyacı var.

Çevrimiçi kaynaklar:

Gelfand , M.J., “To survive the coronavirus, the United States must tighten up “- The Boston Globe,13/03/2020.
Gelfand,M.J. ve diğerleri, “Differences Between Tight and Loose Cultures: A 33-Nation Study”, Science 332, 1100 (2011).
Gelfand,M.J. , “Rule Makers, Rule Breakers: How Tight and Loose Cultures Wire the World.”, Scribner (2018).
Gelfand,M.J. ve diğerleri, “Cultural and Institutional Factors Predicting the Infection Rate and Mortality Likelihood of the COVID-19 Pandemic.”

Bir Önceki Yazımız Olan Black Mirror Dizisinin Yansımaları Giderek Küçülen Bir Dünyada Yaşamak Başlıklı Makalemizde Hakkında Bilgiler Verilmektedir.

Bu Haberi Sosyal Ağlarda Paylaşın!

İlgili Mesajlar

Leave a Comment