Süper Havalı Bilim Evde Anında Buz Yapma

TVC-mall WW

İnternette gezinirken bir su şişesinin içindeki suyun bir anda buza dönüşmesini gösteren videolara rastlamış olabilirsiniz.

Eğer henüz denk gelmediyseniz, aşağıdaki videoda bu durumu gözlemleyebilirsiniz.

Neler oluyor? Peki bu sihir nasıl yapılıyor? Size ilk önce bunun bir sihir değil, bilim ile yapılan basit bir numara olduğunu söylemekle başlayalım. Ve evet, bunu evde deneyebilirsiniz.

Çekirdeklenme

Faz dönüşümleri, bir faz içinde başka bir fazın tomurcuklanıp büyümesi ile gerçekleşir. Oluşmaya başlayan yeni fazın özelliklerini taşıyan bu tomurcuğa malzeme biliminde çekirdek (İngilizce: nucleus), çekirdeğin oluşma sürecine de çekirdeklenme (İngilizce: nucleation) adını verilir.

Herhangi bir madde faz değiştirdiğinde (Suyun buza dönüşmesi gibi) geçirdiği süreç çekirdeklenme içerir. Bir molekülün çekirdeğinde buz kristali oluşur, bu buzlu bir bölge yaratılmasına sebep olur ve sonuçta ona yakın diğer moleküller de buzlanmaya başlar.

Su normalde saf değildir. İçinde çok sayıda küçük toz ve organik madde parçacıkları bulundurur. Bunlar süreci başlatan “tohumlar” olarak düşünülebilir ve buz ilk olarak bu maddelerin etrafında oluşur. Buna heterojen çekirdeklenme denir,

Ancak homojen çekirdeklenme oluşturmak da mümkündür. Ancak bunun için saf su gereklidir. Bir şişe saf suyu soğuttuğunuz zaman video da gözlemlediğiniz sonucu elde edebilirsiniz.

Su normalde 0 santigrat derecede donar. Ama saf suyun içinde su molekülleri dışında başka bir şey yoktur. Yani bu yüzden normal heterojen çekirdeklenme süreci başlatacak bir şey yoktur.

Eğer evinizde bir şişe saf su varsa onu dondurucuya atın. Suyun donması için gereken zamanlama, su şişelerinizin ve dondurucunuzun boyutuna bağlı olsa da yaklaşık iki buçuk ila üç saat sürecektir. Su bu sürenin sonunda hala sıvı olacaktır çünkü içinde çekirdek olmayan saf su -42 santigrat derecede donar. Böylece artık elinizde aşırı soğutulmuş bir sıvı bulunur.

Buzun “bir anda” olması ancak bu hazırlıklardan sonra gerçekleşebilir. Ama harcadığınız emeğe değecektir. Dikkatlice şişeyi dondurucudan çıkartın. Ve sonra bir anda sallayın veya masaya hafifçe vurun. Şişede oluşan hafif bir değişiklik homojen çekirdeklenme sürecini başlatmak için yeterli olacaktır.

Bu değişiklik bir kez oluştuğunda şişedeki su molekülleri sanki sihirli bir biçimde bir anda buza dönüşecektir.

Kaynak:Matematiksel

Super Cool Science: How to Make Instant Ice at Home; https://science.howstuffworks.com/make-instant-ice.htm?

 

Bir Önceki Yazımız Olan 2020 Nobel Kimya Ödülü Sahiplerini Buldu Başlıklı Makalemizde Hakkında Bilgiler Verilmektedir.

Bu Haberi Sosyal Ağlarda Paylaşın!

İlgili Mesajlar

Leave a Comment