Evinizdeki havanın yeterince temiz olduğundan emin misiniz

TVC-mall WW

Özellikle bu izole günlerde havayı, suyu, toprağı ve her türlü kirliliği kirlettiğimiz dış ortamdan kaçarak sığındığımız evlerimizde nispeten temiz ve arıtılmış bir ortamda mıyız? Aslında kapalı kapılar ardında çok güvenli değiliz.

Isıtma ve beslenme için kullandığımız yakıtlar, konut yalıtımında kullanılan malzemeler, tüketici ürünlerinin kalıntıları, elektronik cihazlar, evde çoğalabilen mikroorganizmalar, sigara ve tütün dumanı, toz, hatta binaların duvarları ve tavanlarından oluşan yanma ürünleri, bazıları evlerin atmosferini kirletebilecek faktörler.

Yakıt harcamalarının maliyeti arttıkça, enerjiden olabildiğince yararlanmak için çareler arıyoruz. Bu nedenle evlerimizi mümkün olduğunca dışarıdan yalıtarak sıkıca kapalı tutuyoruz. Pencerelere bağlı çift camlı pencereler, kapılara ve pencerelere yapışan hava geçirmez şeritler. Tabii ki, tüm bunlar bize yetersiz havalandırma olarak geri dönüyor.

Azalan havalandırma ayrıca evsel kirleticilerin konsantrasyonunu da artırır. Diğer bir deyişle, sanki yağmurdan koşarken dolu tutuluyoruz.

Radon ve Ayrışma Ürünleri

Periyodik tablonun en sağ sütunu, kimyasal reaksiyonlara isteksiz gaz grubudur. Bu grubun soy gaz olarak adlandırılan son elementi olan Radon, diğer elementlerle birleşmediği için Uranyum’un radyoaktif bozunma ürünlerinden biridir.

Dahası, aynı zamanda radyoaktiftir. Yani, Radon atomunun çekirdeği kendiliğinden Polonyum’a ayrılır.

Doğada, kayalarda veya toprak katmanlarındaki radyoaktif maddeler sadece depremler, toprak kaymaları vb. İle tespit edilebilir. Doğal hareketlerle yer değiştirebilirken, Radon gaz olduğu için hemen atmosfere karışabilir.

Radon ve ayrışma ürünleri, ortamımızdaki baz radyasyon dozunun önemli bir bölümünü oluşturur. Akciğerlere emilen radon gazı, ışın yayarak Polonya’ya bozulmaya devam eder.

Evlerimizde çeşitli Radon kaynakları var. Her şeyden önce, topraktaki bu gaz temellerden ve oda zeminlerinden sızabilir. Kaynaklar arasında radyo topraklarından yapılmış tuğlalar ve betonlar ile bu topraklardan geçen su ve gaz boru hatları bulunmaktadır.

Solunum yoluyla alınan radon gazı akciğerde tutulur. Burada, gazdan yayılan alfa parçacıkları akciğer hücrelerini etkileyebilir.

Sonuç olarak, gelecekte hücre hasarı ve akciğer kanseri gelişebilir. Evler radondan korunmak için sık sık havalandırılmalıdır; Özellikle bodrum katlarındaki bodrum ve duvar çatlakları kapatılmalı ve radona dayanıklı binalara dikkat edilmelidir.

Yanma Ürünleri

Evimizde yanma ürünlerini ısınmak, beslemek için kullanıyoruz. Ayrıca evimize karbon monoksit ve azot oksit gibi toksik gazlar da ekliyoruz. Sadece bu da değil, elbette…

Toz konsantrasyonlarını arttırmanın ana faktörü tütün ve evde tüketilen sigaralardır. Sigara içilmeyen odadaki tipik toz konsantrasyonu 40 g / m3 iken, aynı koşullar altında, sigara içme kapısı olan kapalı bir odadaki konsantrasyon 700 g / m3’e ulaşabilir.

Karbon monoksit, kanımızdaki hemoglobin ile birleşerek dokulara oksijen taşınmasını önler. Bu gazın yeterli şekilde solunması “havasızlıktan boğulmaya” yol açar. Ek olarak, düşük konsantrasyonlarda uzun süreli solunum da kanda biriken gaz miktarını arttırdığı için ciddi sağlık problemleri yaratır.

Azot oksitlerin benzer etkilerinin yanı sıra, kronik bronşit, şişme, uzun süreli reaksiyon süreleri ve depresyon etkileri de vardır.

Çözüm, yanma ürünlerini kontrol etmek ve genel havalandırmayı göz ardı etmemektir.

Formaldehit

Formaldehit hem bir yanma ürünü hem de birçok fabrikasyon üründe kullanılan kimyasal bir bileşiktir. Renksiz bir sıvı olan formaldehit, evlerimize yalıtım malzemeleri ile girer.

Ayrıca kontrplak ve sunta yapıştırmak için kullanılan reçinelerde de bulunabilir. Bunların yanı sıra sigara, yer kaplamaları, kağıt ürünleri ve katlama kumaşlarını kırma özelliklerini azaltmak için de yayılabilir.

Formaldehit, çok düşük konsantrasyonlarda bile, özellikle gözlerde alerjik hislere neden olabilir. Solunum ve cilt hassasiyetini arttırır. Milyonda 6 kısım (6 ppm) konsantrasyon kanserojen etkilere neden olur.

Formaldehit yalıtım malzemelerinin ve bu maddeyi içeren diğer ürünlerin sıkı bir şekilde incelenmesi ve odanın sık havalandırılması alınabilecek ana önlemlerdir.

Asbest

Asbest veya diğer malzeme, serpantin, krokidolit, amfolit, aktinolit ve tremolit minerallerinin adı verilen lifli, esnek, ısı yalıtım malzemesinin bir karışımıdır.

Çatı ve zemin kaplama malzemesi, conta, süzgeç, alçı, astar, boru, kaplama malzemesi, kablo, ısı ve ses yalıtkanı gibi birçok farklı kullanım alanına sahiptir.

Asbest, titreşim, aşınma, kesme yoluyla havaya kolayca geçebilir.
Asbest lifleri vücuda solunum ve sindirim sistemi yoluyla girer ve kan ve lenf yollarından taşınır. Çoğunlukla akciğerleri etkiler.

15-40 yıl içinde asbest hasarları gelişir. Sigara içmek bu kayıpları iki ila üç kat arttırır. Asbest çalışanları arasında sigara içenlerin akciğer kanseri olma riski sigara içmeyenlere göre sekiz kat, sigara içmeyenlere göre doksan iki kat daha fazladır.

Odalardaki asbest malzemesinin azaltılması veya başka malzemelerle kaplanması suretiyle yalıtılması gereklidir, böylece asbest tozundan korunma olasılığı yaratılır.

Başka ne kaldı?

Evlerimizde birçok aerosol kullanıyoruz. Fırın temizleme spreylerinde sodyum hidroksit; cam temizleyicilerinde amonyak, yer cilalarında morfolin; leke çıkarıcılarda tetraclora etilen; boyalar, toluen, ksilen, metil klorür; deodorantlarda hidratlı alüminyum klorür; vinil spreylerde diklorvos ve klor, saç spreylerindeki insektisitler ve insektisitler gibi kimyasallar konut atmosferinin olağan konuklarıdır.

Ayrıca, taşlama, zımparalama, cilalama gibi işlemler, tehlikeli kimyasalların havaya karışmasına neden olabilir.

Plastikler, boyalar, çözücüler, suni elyaf kumaşlar, temizleyiciler, ağartıcılar, dezenfektanlar ve koku gidericiler, içinde bulunduğumuz atmosferi buharlaşma veya gaz salınımı ile kirletir.

Kirleticiler arasına bakteri, virüs ve mantar eklersek, korkunç bir tablo ortaya çıkar. Atalarımız gibi mağaralarda yaşama şansımız olmadığından, en iyisinin farklılıklarımızı ve önlemlerimizi artırdığını düşünüyorum.

Kaynaklar:

https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/evinizdeki-radon-gaz-tehlikesinden-korunun/

Ömer Kuleli – Osman Gürel: Kimya Güzel ama…, İletişim yayınları

Bir Önceki Yazımız Olan Ankara Üniversitesi COVID-19 Tedavisinde Dev Bir Adım Attı Başlıklı Makalemizde Hakkında Bilgiler Verilmektedir.

Bu Haberi Sosyal Ağlarda Paylaşın!

İlgili Mesajlar

Leave a Comment