Çocuklarımızı Cezalandırmadan Nasıl Büyütebiliriz?

TVC-mall WW

Bugüne kadar çocuk eğitiminde disiplin adı gösterdiğimiz tutum ve davranışların çocuğa uzun vadede fayda sağlayacağını düşünmüş olabilirsiniz. Sonuçta çocuk hata yapar, ailesi de ceza verir, öyle değil mi?

Aslında değil, yapılan araştırmalar çocukları cezalandırmanın daha fazla yanlış davranış yarattığını göstermekte günümüzde bizlere. Yani ceza vermek onları daha sorumlu, daha öz disiplinli bireyler haline getirmiyor aslında.

Ayrıca çocuklarda istenmedik kişilik gelişimlerin yanısıra bu cezalar bizlere bozulmuş bir ebeveyn – çocuk ilişkisi olarak da geri dönüyor. Sonuçta ceza kıskacında kalan çocuklar, daha öfkeli, savunmacı hatta yalan söyleme eğilimli bir hale dönüşebiliyor.

Kısacası ceza ile çocuklarımıza vermek istemediğimiz tüm dersleri öğretiyoruz. Peki, o zaman ne yapmalıyız?

Bu konuda öneriler için “Kişilik Gelişiminde Cezasız Eğitim”adlı kitaptan alıntılamalar yapalım…

Cezasız Eğitim Nasıl Olmalı?
Çocuklarıyla çatışmadan, onları incitmeden ve kendisi de bunalıma girmeden çocuğunu sağlıklı bir biçimde eğitmek isteyen ebeveynler sırasıyla şu adımlara dikkat etmelidirler.

Kendi Duygularınızı Düzenleyin
Çocuklar görerek ve model alarak büyürler. Duygularını yönetmekte zorluk çeken, öfkesine hakim olamayan ebeveyn, bu sorunları çözmeden çocuk eğitiminde yeterli başarıyı gösteremez. Bu nedenle öncelik çocuk eğitimi değil, ebeveyn onarımıdır.

Mesafe Koymak Yerine Bağlanmak
Geleneksel yöntemlerle çocuk eğiten kisiler, çocuğa mesafe koymayı, ona erken yasta kendi ayakları üzerinde durmayı öğretmeyi bir marifet zannederler. Bunun için onları her istediklerinde kucaklarına almaz, yakın durmak yerine uzak ve emredici olmayı onun iyiliği için yaptıklarını düşünürler. Halbuki, çocuk eğitiminin özü, yakınlık ilişkisi ve bağlanmadır. Güvenli bağlanma olmadan çocuk eğitimi olmaz.

Baskı Yerine Kararlılık
Çocuğa baskı kurmak yerine, ondan istenen davranışlarda kararlı olmak, cezaya başvurmaya gerek bırakmayan bir yöntemdir. Ebeveynler “mutlak” olmaması gereken davranışlarda kesin kararlılık sergilemeli, yapılmaması gereken davranıştan asla taviz vermemelidir.

Bunun için ses yükseltmeye, öfke ve gerginlikle çocuğu korkutmaya gerek yoktur. Bir davranış yanlış kabul edilecekse, o gerçekten olmaması gereken bir davranıştır. Ve çocuk ne kadar ısrar ederse etsin taviz verilmeyecektir.

Sabır Yerine Genişlik
Çocuk eğitiminde sabır, “pasif şiddettir”. Bir ebeveynin her zaman sabırlı olması gerçekten zor bir beceridir. Ebeveynler daha sabırlı olmak yerine, “geniş olmaya” yönelmelidir. Geniş olmak için kendi geçmişlerini onarmaya girişmelidirler. Kendi geçmişinin acı yanlarını içlerinde taşıyan kişiler genişleyemezler.

Yönetmek Yerine Eşlik Etmek
Kaygılı anne babalar çocuklarını sürekli denetlemek ve yönetmek isterler. Böylece onların daha az hata yapacağına inanırlar. Oysa, çocukları yönetip onları yeteneksizleştirmek yerine, onlara kendi olmalarını sağlayacak düzeyde eşlik etmek, duygu, düşünce ve davranışları da onlarla birlikte yaşamak hem çocuğa hem de ebeveyne iyi gelecektir.

Mükemmeliyetçilik Yerine Doğallık
Çocukların yanlış yapmasına izin vermemek, eğitimde başarısızlığa tahammül edememek, kardeş tartışmalarının yaşanmasına tepkisellik, saygısızlığa gerginlik, düzensizliğe kızgınlık mükemmeliyetçi anne babaların belirgin özellikleridir.

Böylesi anne babalar. çocukları hata yaptığında onların çocuk olduğunu unutur, karamsarlığa düşerler. Karamsarlıkları onları tedbir almaya, çocukları bir daha hata yapmasın diye ceza vermeye iter.

Halbuki. doğal ebeveynlik çocuğun sağlıklı kisilik gelişimi için mutlak şart olan bir ebeveynlik yetisidir. Çocuğun eksik yanlarını tebessümle karşılamak, onun da insan olduğunu, hata yapa yapa öğreneceğini hesaba katmak, hata yaptığında affedici olup bir kez daha, bir kez daha onu desteklemek çocuğun kişiliğine daha çok katkı sağlar.

El Alem Yerine Kendilik
Çocukların en coş zarara uğradığı durumların basında, anne babaların çocuklarını el alem için yetiştirmeye çalışmaları gelir. İç sesleri sürekli başkalarının ne söyleyeceğini fısıldayan anne babalar çocuklarının canlarını yakmaya, onlarla gerginlik yaşamaya, çocuğu terbiye etmek için baskı kurup öfke dolu konuşmalar yapmaya adaydırlar.

Unutmamak gerekir ki çocuk ancak kendi gibi olursa sağlıklı bir kişiliğe sahip olur. Başkaları çocuğun hayatının merkezine alınırsa, ileriki yıllarda çocuk başkalarına karşı duyarsızlaşacaktır.

Öğrenme Yerine Edinme
Çocuklara ne kadar az söz söylenir, ne kadar az yönlendirme yapılır, bunun yerne ne kadar örnek davranışlar sergilenirse çocuk o denli doğru davranışları edinir.

Birçok ebeveyn çocuklarına doğru davranışları öğrettiklerini düşünür ama çocuk o davranışı yerine getirmediği için onu cezalandırmak zorunda kalır. Halbuki ebeveynler çocuklarından istedikleri davranışları kendileri bir yaşam tarzı olarak onlarla birlikte yaşasalar, ne ceza vermek zorunda kalırlar ne de çocuklarını yönetmek …
İkaz Etmek Yerine Görmezden Gelmek
Birçok ebeveyn çocuklarının en küçük hatalarını bile görmeyi, gördüğü hatayı çocuğa göstermeyi marifet zanneder. Çocuğun hatalarını görmezden gelmek, olgun davranmak, tebessüm edip göz kapatmak, çocuğun daha çok hata yapmasını değil, olgunlukla karşılanan hataların adım adım terk edilmesini kolaylaştırır.

Çocuk bu sayede affetmeyi öğrenir. Unutmayın, hatası yüzüne vurulan, ikaz edilen, hatalarından dolayı cezalandırılan çocuklar utanma ve mahcubiyet duygularını kaybederler.

Olgunlaştırmak Yerine Çocuklaşmak
Bazı ebeveynler çocukları olgunlastıkça, daha az hata yapar hale geldikçe mutlu olurlar. Halbuki çocukluk çağı olgunluk çağı değildir. Çocukluk yıllarını özgürce yaşamamıs kişiler, yetişkinlik yıllarında duygularını yönetmekte zorluk çekerler. Erken olgunlaşan çocukların, sahte benlik taşıdıkları ve günü geldiğinde ebeveynlerini çok şaşırtıp hayal kırıklığı yaşattıkları unutulmamalıdır.

Çocuklarda oluşması olası yaraların bir an önce onarılması ve yapılan hataların bir an önce düzeltilmesi dileğimizle…

İleri Okumalar:

Adem Güneş, “Kişilik Gelişiminde Cezasız Eğitim”, Timaş Yayınları

https://www.psychologytoday.com/us/blog/peaceful-parents-happy-kids/201404/how-change-your-childs-behavior-without-punishment

Kaynak:Matematiksel

Bir Önceki Yazımız Olan Bakan Selçuk: Bilim Kurulu 'risklidir' derse okulları açamayız Başlıklı Makalemizde Hakkında Bilgiler Verilmektedir.

Bu Haberi Sosyal Ağlarda Paylaşın!

İlgili Mesajlar

Leave a Comment